Een goedkope of premium droogijsstraalmachine kopen: wat is voor productiebedrijven de beste keuze?

De prijsverschillen tussen droogijsstraalmachines zijn groot. Aan de ene kant staan relatief eenvoudige machines met een lage aanschafprijs. Aan de andere kant staan professionele industriële systemen die al snel een veelvoud kosten.

Dat roept een terechte vraag op:

Betaal je bij een premium droogijsstraalmachine werkelijk voor betere prestaties, of vooral voor de merknaam?

Het eerlijke antwoord is dat niet ieder productiebedrijf automatisch de duurste machine nodig heeft. Voor incidenteel en niet-kritisch reinigingswerk kan een eenvoudiger systeem soms voldoende zijn.

Maar zodra droogijsstralen een vast onderdeel wordt van het productie- of onderhoudsproces, verandert de rekensom. Dan bepalen niet alleen de aanschafprijs, maar vooral de reinigingssnelheid, betrouwbaarheid, het verbruik, de inzetbaarheid en de beschikbare ondersteuning wat een machine werkelijk kost.

In deze blog vergelijken we budget- en premiummachines kritisch. Niet vanuit het standpunt dat duur altijd beter is, maar vanuit de vraag:

Welke machine levert over de volledige gebruiksduur het beste rendement op?

De aanschafprijs is slechts het begin

Bij de aanschaf van een droogijsstraalmachine gaat de aandacht vaak eerst naar het prijskaartje. Dat is begrijpelijk. Het verschil tussen een eenvoudige en een professionele industriële machine kan tienduizenden euro’s bedragen.

Toch vertelt de aanschafprijs maar een deel van het verhaal.

Voor een productiebedrijf zijn onder andere de volgende factoren minstens zo belangrijk:

• hoeveel arbeidsuren één reiniging kost;
• hoeveel droogijs per reiniging wordt verbruikt;
• hoeveel perslucht de machine nodig heeft;
• hoe betrouwbaar de toevoer van droogijs is;
• hoe vaak verstoppingen of storingen optreden;
• hoeveel verschillende toepassingen met de machine uitvoerbaar zijn;
• hoe snel reserveonderdelen beschikbaar zijn;
• welke technische ondersteuning wordt geleverd;
• hoelang de machine naar verwachting meegaat;
• wat de gevolgen zijn wanneer de machine uitvalt.

Cold Jet stelt in zijn eigen vergelijking dat budgetmachines doorgaans een lagere aanschafprijs hebben, maar dat verschillen in levensduur, toevoertechniek, service, onderdelen en regelbaarheid de Total Cost of Ownership sterk kunnen beïnvloeden. Dat is vanzelfsprekend het standpunt van een premium fabrikant, maar de genoemde beoordelingspunten zijn voor iedere koper relevant.

Een machine van €10.000 kan uiteindelijk duurder zijn dan een machine van €30.000. Andersom kan een premium systeem financieel overdreven zijn wanneer het maar enkele keren per jaar voor eenvoudig werk wordt gebruikt.

De juiste keuze begint daarom niet bij het beschikbare aankoopbudget, maar bij de toepassing.

Wanneer kan een budgetmachine voldoende zijn?

Een goedkopere droogijsstraalmachine kan een verdedigbare keuze zijn wanneer:

• de machine slechts incidenteel wordt gebruikt;
• de vervuiling relatief eenvoudig te verwijderen is;
• een langere reinigingstijd geen grote gevolgen heeft;
• uitval niet tot productieproblemen leidt;
• er weinig variatie in de toepassingen zit;
• een beperkte keuze aan nozzles en instellingen voldoende is;
• de investering bewust laag moet blijven om de techniek eerst te testen.

Denk aan een technische dienst die enkele keren per jaar losse onderdelen reinigt. Wanneer snelheid, precisie en beschikbaarheid weinig financiële waarde vertegenwoordigen, kan een eenvoudige machine passend zijn.

Dat betekent niet dat iedere goedkope machine automatisch verstandig is. Controleer vóór aanschaf minimaal:

• wie de fabrikant is;
• waar de machine wordt geproduceerd;
• of er een Nederlandse of Europese serviceorganisatie is;
• hoe snel onderdelen geleverd kunnen worden;
• welke garantievoorwaarden gelden;
• of slangen, pistolen en nozzles later nog verkrijgbaar zijn;
• hoeveel lucht en droogijs de machine in de praktijk gebruikt.

Een machine waarvoor na enkele jaren geen onderdelen meer beschikbaar zijn, heeft weinig economische waarde. Ook wanneer de oorspronkelijke aanschafprijs laag was.

Wanneer wordt een premiummachine interessant?

Een professionele droogijsstraalmachine wordt vooral interessant wanneer het reinigen invloed heeft op de productiviteit, personeelsinzet of beschikbaarheid van productiemiddelen.

Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer:

• machines, matrijzen of robotcellen regelmatig worden gereinigd;
• het onderhoud binnen een kort tijdsvenster moet worden uitgevoerd;
• veel kostbare arbeidsuren met reinigen verloren gaan;
• de installatie zonder water moet worden gereinigd;
• de vervuiling moeilijk bereikbaar is;
• verschillende materialen en oppervlakken worden behandeld;
• een constante en reproduceerbare kwaliteit nodig is;
• operators de instellingen moeten kunnen aanpassen;
• de machine wekelijks of dagelijks wordt ingezet;
• service en onderdelen snel beschikbaar moeten zijn.

Premium fabrikanten leggen doorgaans meer nadruk op een stabiele droogijstoevoer, bouwkwaliteit, regelbaarheid, gespecialiseerde nozzles, training en ondersteuning.

De Cold Jet Aero 40FP beschikt volgens de fabrikant bijvoorbeeld over een radiaal toevoersysteem, een regelbare toevoer van droogijs en een systeem dat een gelijkmatige straal moet ondersteunen. De machine kan, afhankelijk van uitvoering en toepassing, werken met verschillende luchtdrukken, toevoerhoeveelheden en nozzles.

Dat klinkt technisch, maar het economische belang is praktisch: hoe beter de machine op de vervuiling kan worden afgestemd, hoe kleiner de kans dat onnodig veel droogijs, perslucht of arbeid wordt gebruikt.

Vergelijk geen folders, maar werkelijke toepassingen

Een droogijsstraalmachine kan op papier indrukwekkende specificaties hebben en in de praktijk toch tegenvallen.

Het reinigingsresultaat wordt namelijk bepaald door een combinatie van:

• luchtdruk;
• luchtvolume;
• hoeveelheid droogijs;
• kwaliteit van de pellets;
• gelijkmatigheid van de toevoer;
• type nozzle;
• afstand en werkhoek;
• soort vervuiling;
• materiaal en vorm van de ondergrond;
• ervaring van de operator.

Een hoge maximale luchtdruk betekent niet automatisch dat een machine sneller of beter reinigt. Wanneer de toevoer onregelmatig is, pellets vroegtijdig beschadigen of geen passende nozzle beschikbaar is, kan de werkelijke prestatie tegenvallen.

Laat een leverancier daarom altijd testen op:

• de werkelijke vervuiling;
• het werkelijke productonderdeel;
• de eigen persluchtvoorziening;
• de gewenste reinigingskwaliteit;
• de beschikbare onderhoudstijd.

Een demonstratie op een los metalen plaatje zegt weinig. Een productietest op de eigen installatie zegt veel meer.

Leg tijdens de test minimaal vast:

1. Hoe lang duurt de reiniging?
2. Hoeveel kilogram droogijs wordt gebruikt?
3. Welke druk en welk luchtvolume zijn nodig?
4. Hoeveel voorbereiding en nabewerking is nodig?
5. Blijft er vervuiling achter?
6. Is het oppervlak na afloop onbeschadigd?
7. Hoe makkelijk kan een eigen medewerker de machine bedienen?

Alleen dan kunnen machines eerlijk worden vergeleken.

Droogijsverbruik kan het prijsverschil verkleinen

Droogijs is een terugkerende kostenpost. Een verschil van enkele kilo’s per uur lijkt tijdens één demonstratie misschien beperkt, maar telt over honderden gebruiksuren zwaar mee.

Stel dat machine A gemiddeld 15 kilogram droogijs per uur gebruikt en machine B 25 kilogram. Bij 500 gebruiksuren per jaar ontstaat een theoretisch verschil van 5.000 kilogram droogijs.

Daar komen eventuele verschillen in arbeidstijd en persluchtverbruik nog bij.

Cold Jet stelt dat budgetmachines vaker een hoger droogijs- en luchtverbruik hebben en gevoeliger kunnen zijn voor problemen met de toevoer. Dat is een fabrikantclaim en moet daarom niet klakkeloos als feit worden overgenomen. Laat het verbruik onder dezelfde omstandigheden meten of vergelijk in ieder geval de technische specificaties zorgvuldig.

Vergelijk machines dus niet met verschillende nozzles, drukken, luchtvolumes of operators. Dan vergelijk je geen machines, maar testomstandigheden.

De persluchtvoorziening is onderdeel van de investering

Een droogijsstraalmachine werkt alleen goed wanneer er voldoende geschikte perslucht beschikbaar is.

De perslucht moet:

• voldoende volume leveren;
• de benodigde werkdruk aankunnen;
• zo droog mogelijk zijn;
• voldoende koel zijn;
• vrij zijn van olie en overmatig vocht.

Vocht kan bij contact met de zeer koude droogijspellets bevriezen en verstoppingen veroorzaken. Te warme perslucht kan de sublimatie van droogijs versnellen voordat de pellets het te reinigen oppervlak bereiken. Cold Jet benadrukt daarom dat de luchttoevoer droog, koel en passend bij het vereiste luchtvolume en de werkdruk moet zijn.

Controleer vóór aankoop:

• hoeveel kubieke meter lucht per minuut de machine nodig heeft;
• bij welke druk dat volume beschikbaar moet zijn;
• of de bestaande compressor dit continu kan leveren;
• welke andere installaties tegelijkertijd perslucht gebruiken;
• of een nakoeler, droger of waterafscheider nodig is;
• hoeveel elektriciteit de compressor gebruikt;
• of het leidingnet voldoende capaciteit heeft.

Een goedkope droogijsstraalmachine die een veel grotere compressor nodig heeft, kan als totaaloplossing alsnog duur uitvallen.

Service is pas waardevol als deze concreet is

Bij een industriële machine hoort een serviceorganisatie die meer doet dan alleen de telefoon opnemen.

Vraag een leverancier daarom concreet:

• welke onderdelen standaard op voorraad liggen;
• waar reparaties worden uitgevoerd;
• wat de gebruikelijke reactietijd is;
• welk preventief onderhoud nodig is;
• welke onderdelen de klant zelf kan vervangen;
• of training voor operators wordt aangeboden;
• of een vervangende machine beschikbaar is;
• hoeveel ervaring de leverancier heeft met vergelijkbare toepassingen.

“Wij leveren goede service” is geen antwoord.

Een betrouwbare machine blijft belangrijk, maar iedere technische installatie kan onderhoud nodig hebben. De snelheid waarmee een leverancier dan handelt, bepaalt mede wat uitval werkelijk kost.

Praktijkcase: van 16 naar 4 arbeidsuren per reiniging

Bij een Nederlands metaalbewerkingsbedrijf wordt een industriële robotcel gebruikt voor het slijpen, satineren, borstelen en polijsten van roestvaststalen spoelbakken en wasbakken.

Tijdens dit productieproces raakt de robotcel vervuild met een combinatie van:

• slijpstof;
• metaaldeeltjes;
• vet;
• resten van polijstpasta.

Om de installatie goed te onderhouden en representatief te houden, wordt de cel wekelijks grondig gereinigd.

De reiniging vindt buiten productietijd plaats, in het weekend.

De oude reinigingsmethode

Voorheen werd de robotcel handmatig met perslucht gereinigd.

Twee medewerkers waren hier ieder ongeveer acht uur mee bezig. Per reinigingsbeurt betekende dat:

• 2 medewerkers;
• 8 uur per medewerker;
• 16 arbeidsuren in totaal;
• uitvoering als weekendoverwerk.

Ondanks die inzet bleef er vervuiling in en rond de installatie achter. Met name de combinatie van slijpstof, vet en polijstpasta bleek met alleen perslucht moeilijk volledig te verwijderen.

De robotcel werd oppervlakkig schoon, maar niet op het niveau dat het bedrijf voor ogen had.

Eerst verschillende machines getest

Het bedrijf onderzocht daarom of droogijsstralen een snellere en grondigere reinigingsmethode kon zijn.

Daarbij werd niet direct voor één leverancier gekozen. Ook een goedkopere droogijsstraalmachine van een andere aanbieder werd getest.

Uiteindelijk koos het bedrijf voor een Cold Jet Aero 40, geleverd en ondersteund door Innovi.

De keuze werd niet uitsluitend op de aanschafprijs gebaseerd. Doorslaggevend waren:

• het vertrouwen in de kwaliteit van Cold Jet;
• de bewezen inzet van het merk binnen industriële toepassingen;
• de technische opbouw van de machine;
• de beschikbare kennis en ondersteuning van Innovi;
• de verwachting dat de machine over een langere periode efficiënter met droogijs en perslucht omgaat.

Dat laatste punt vraagt om nuance. Het verschil in droogijs- en persluchtverbruik is tijdens de vergelijkende test niet afzonderlijk gemeten. De verwachting is gebaseerd op de technische specificaties en opbouw van de machines.

We presenteren dit daarom niet als bewezen besparing, maar als een onderbouwde aankoopoverweging.

Van acht naar twee uur reinigen

Met de Cold Jet Aero 40 wordt dezelfde robotcel nu in ongeveer twee uur gereinigd. Hiervoor zijn nog steeds twee medewerkers nodig.

De personeelsinzet daalde daarmee van:

• voorheen: 2 medewerkers × 8 uur = 16 arbeidsuren;
• nu: 2 medewerkers × 2 uur = 4 arbeidsuren;
• besparing: 12 arbeidsuren per reiniging.

Rekening houdend met vakanties en productiestops wordt de robotcel circa 46 keer per jaar gereinigd.

De jaarlijkse arbeidsbesparing bedraagt:

12 arbeidsuren × 46 reinigingen = 552 arbeidsuren per jaar

Bij een intern kostentarief van €45 per uur vertegenwoordigt dat:

552 uur × €45 = €24.840 per jaar

Omdat het om weekendoverwerk gaat, is dit geen theoretische productiviteitswinst. Het is een concrete vermindering van betaalde overuren.

“De robotcel is nog nooit zo schoon geweest”

De grootste winst zit niet alleen in de tijdsbesparing.

Volgens het bedrijf is het verschil in reinigingskwaliteit een wereld van verschil. De robotcel was na de droogijsreiniging nog nooit zo schoon geweest.

Slijpstof, vet, metaaldeeltjes en polijstpasta worden veel grondiger verwijderd dan met alleen perslucht.

Dat is belangrijk voor het onderhoud, maar ook voor de uitstraling van het productiebedrijf. De robotcel is een zichtbaar onderdeel van de fabriek. Wanneer potentiële klanten de productielocatie bezoeken, wil het bedrijf laten zien dat het werkt met professionele, goed onderhouden en schone installaties.

De robotcel is daarmee niet alleen een productiemiddel, maar ook een visitekaartje.

Die waarde is lastig exact in euro’s uit te drukken, maar commercieel wel degelijk relevant.

De businesscase van de Cold Jet Aero 40

De aanschafprijs van de machine bedroeg:

€29.250 exclusief btw, inclusief de benodigde toebehoren.

Voor één volledige reiniging wordt ongeveer 250 kilogram droogijs gebruikt. De totale kosten daarvan bedragen circa €350 per reiniging.

Voor de berekening gebruiken we de volgende uitgangspunten:

• 46 reinigingen per jaar;
• 12 bespaarde arbeidsuren per reiniging;
• 552 bespaarde arbeidsuren per jaar;
• intern arbeidstarief van €45 per uur;
• €350 aan droogijs per reiniging;
• €1.000 aan onderhoudskosten per jaar;
• eigen persluchtvoorziening;
• geschatte persluchtkosten van €25 per reiniging;
• geen financieringskosten;
• geen restwaarde;
• een verwachte gebruiksduur van minimaal tien jaar.

De geschatte persluchtkosten zijn een rekenaanname. Voor een exacte berekening moet het werkelijke elektriciteitsverbruik van de compressor tijdens het stralen worden gemeten.

Jaarlijkse opbrengsten en kosten

Terugverdientijd

Op basis van deze uitgangspunten bedraagt de eenvoudige terugverdientijd:

€29.250 ÷ €6.590 = circa 4,4 jaar

Resultaat over tien jaar

Wanneer de machine tien jaar wordt gebruikt, ontstaat zonder financieringskosten, inflatie en restwaarde het volgende beeld:

• totale netto operationele besparing: €65.900;
• oorspronkelijke investering: €29.250;
• netto financieel voordeel: €36.650.

Na circa 4,4 jaar is de investering op basis van deze ene toepassing terugverdiend. De resterende gebruiksjaren leveren vervolgens een operationeel voordeel op.

Extra toepassingen zijn nog niet meegerekend

Het bedrijf onderzoekt momenteel of de Cold Jet Aero 40 ook kan worden ingezet voor andere machines en onderdelen binnen het productieproces.

De mogelijke opbrengsten daarvan zijn bewust niet in de businesscase opgenomen.

Dat is belangrijk. Een terugverdienberekening wordt snel ongeloofwaardig wanneer mogelijke toekomstige toepassingen al als zekere besparingen worden meegeteld.

Iedere aanvullende toepassing kan later:

• de benutting van de machine verhogen;
• uitbesteed reinigingswerk vervangen;
• extra overuren voorkomen;
• de terugverdientijd verkorten;
• de financiële waarde over tien jaar vergroten.

Maar pas nadat de toepassing is getest en gemeten, hoort deze in de berekening thuis.

Wat deze praktijkcase laat zien

Deze case bewijst niet dat een premiummachine in iedere situatie beter is.

De case laat wel zien waarom een productiebedrijf verder moet kijken dan alleen de aanschafprijs.

De Cold Jet Aero 40 werd gekozen op basis van:

• een praktijktest;
• vertrouwen in de bouwkwaliteit;
• bewezen industriële toepassingen;
• beschikbare kennis en ondersteuning;
• verwachte gebruikskosten over de langere termijn;
• een aantoonbaar beter reinigingsresultaat;
• een concrete besparing op weekendoverwerk.

De businesscase wordt bovendien gedragen door één toepassing. Mogelijk extra gebruik is nog niet meegerekend.

Dat maakt de berekening conservatiever en geloofwaardiger.

Bereken de Total Cost of Ownership

De Total Cost of Ownership, vaak afgekort tot TCO, omvat alle kosten en opbrengsten gedurende de gebruiksperiode.

Neem bij een vergelijking minimaal de volgende onderdelen op.

Aanschaf en ingebruikname

• machine;
• slangen;
• pistolen;
• nozzles;
• training;
• transport;
• aanpassing van de persluchtvoorziening;
• eventuele compressor, nakoeler of droger.

Jaarlijkse gebruikskosten

• droogijs;
• elektriciteit of diesel;
• arbeid;
• onderhoud;
• slijtdelen;
• reparaties;
• keuringen;
• opslag en handling van droogijs.

Risico- en stilstandskosten

• wachttijd op onderdelen;
• kosten van een defect;
• productieverlies bij uitval;
• noodzaak om tijdelijk terug te vallen op de oude methode;
• kosten van een vervangende of gehuurde machine.

Opbrengsten en besparingen

• minder arbeidsuren;
• minder overwerk;
• minder demontage;
• minder productiestilstand;
• minder uitbesteed reinigingswerk;
• betere reinigingskwaliteit;
• langere standtijd van productiemiddelen;
• inzet voor meerdere toepassingen.

Pas wanneer deze posten zijn ingevuld, kan worden bepaald welke machine werkelijk het voordeligst is.

Welke vragen moet je tijdens een demonstratie stellen?

Gebruik een demonstratie niet alleen om te kijken of de vervuiling verdwijnt.

Leg vooraf meetpunten vast.

Vraag om:

1. Een test op de eigen vervuiling en ondergrond.
2. Een meting van de totale reinigingstijd.
3. Een meting van het droogijsverbruik.
4. Inzicht in de benodigde werkdruk en het luchtvolume.
5. Een beoordeling van het gereinigde oppervlak.
6. Een overzicht van benodigde nozzles en accessoires.
7. De kosten van onderhoud en slijtdelen.
8. Informatie over garantie en onderdelenvoorziening.
9. Referenties uit vergelijkbare productieomgevingen.
10. Een realistische berekening van de terugverdientijd.

Laat bij voorkeur ook een eigen medewerker met de machine werken.

Gebruiksgemak wordt pas zichtbaar wanneer iemand de machine zelf moet vullen, instellen, verplaatsen, bedienen en na afloop gereed moet maken voor opslag.

Budget of premium: wat is de beste keuze?

Een budgetmachine kan passend zijn bij incidenteel, eenvoudig en niet-kritisch gebruik.

Een premiummachine is eerder gerechtvaardigd wanneer:

• de machine frequent wordt gebruikt;
• onderhoudstijd kostbaar is;
• de reiniging snel moet worden uitgevoerd;
• kwaliteit reproduceerbaar moet zijn;
• meerdere toepassingen mogelijk moeten zijn;
• precisie en regelbaarheid belangrijk zijn;
• service en onderdelen beschikbaar moeten blijven;
• de investering aantoonbaar moet renderen.

De conclusie is daarom niet dat een dure machine altijd beter is.

De conclusie is:

Hoe belangrijker droogijsstralen wordt voor het productieproces, hoe riskanter het is om uitsluitend op de aanschafprijs te selecteren.

Laat de toepassing de machine bepalen

Begin niet met de vraag:

“Welke droogijsstraalmachine past binnen ons budget?”

Begin met:

• Wat willen we reinigen?
• Welke vervuiling moet worden verwijderd?
• Hoe vaak wordt er gereinigd?
• Hoeveel mensen zijn daar nu mee bezig?
• Wat kost die personeelsinzet?
• Wat kost productie- of onderhoudsstilstand?
• Welke kwaliteit moet worden behaald?
• Hoeveel droogijs en perslucht zijn nodig?
• Wat gebeurt er wanneer de machine uitvalt?
• Welke andere toepassingen zijn later mogelijk?

Op basis daarvan kan worden bepaald welke capaciteit, regelbaarheid, persluchtvoorziening en serviceorganisatie nodig zijn.

Innovi test een droogijsstraalmachine bij voorkeur op de werkelijke toepassing. Daarbij kijken we niet alleen of de machine de vervuiling verwijdert, maar ook hoeveel tijd, droogijs en perslucht daarvoor nodig zijn.

Zo wordt de keuze geen discussie over goedkoop of duur, maar een zakelijke afweging op basis van prestaties, risico en rendement.